گلپايگانى ، صافى : ضامن شدن او باطل است . سيستانى : ضامن شدن او به نحو اوّل مذكور در مسألهء [ 2319 ] ، محلّ اشكال است ، ولى به نحو دوم ، مذكور در مسألهء [ 2319 ] ، اشكال ندارد . مكارم : رجوع كنيد به مسأله اختصاصى 1977 صفحهء 421 . خوئى ، تبريزى : مسأله هر گاه كسى كه ضمانت مىنمايد چنين بگويد اگر بدهكار قرض تو را نداد ، من مىدهم ، به اين معنى كه بالفعل عهده دار قرض شود كه در صورت ندادنِ بدهكار ، از عهده برآيد ، بعيد نيست ضمان صحيح باشد و طلبكار در صورت ندادنِ بدهكار ، بتواند از ضامن مطالبه نمايد . فاضل : مسأله همانطور كه در مسأله [ 2310 ] بيان شد ، در ضمان شرعى ، ذمّهء ضامن در طول ذمّهء بدهكار اوّليه قرار نمىگيرد ، لذا اگر بگويد : اگر بدهكار قرض تو را ندهد مىدهم ، به احتياط واجب ضمان شرعى صحيح نيست . زنجانى : مسأله ضمان بر دو قسم است : قسم اوّل : ضامن بدون هيچ شرطى تعهّد مىكند كه طلب ديگرى را بپردازد ، در اين صورت بدهكار برئ الذمه شده و ضامن بدهكار مىشود ، بنا بر اين طلبكار نمىتواند طلب خود را از بدهكار اوّلى مطالبه كند ، اين قسم بدون اشكال صحيح است . قسم دوم : ضامن از هم اكنون تعهّد مىكند كه اگر بدهكار طلب خود را ندهد ، او بدهد ؛ بعيد نيست كه اين قسم هم صحيح باشد و طلبكار در صورت ندادن بدهكار ، مىتواند از ضامن مطالبه كند . مسأله 2313 كسى كه انسان ضامن بدهى او مىشود بايد بدهكار باشد ، پس اگر كسى بخواهد از ديگرى قرض كند ، تا وقتى قرض نكرده انسان نمىتواند ضامن او شود ( 1 ) ) * اين مسأله ، در رسالهء آيت الله بهجت نيست ( 1 ) مكارم : ولى اشكالى ندارد كه مثلًا بگويد فلان كارمند يا كارگر را استخدام كن ، اگر خرابى يا خيانتى ببار آورد من ضامنم ؛ اين ضمانت نيز معتبر است . سيستانى : و اين شرط در ضمان به نحو دوم نيست . خوئى ، تبريزى ، زنجانى : مسأله اگر كسى بخواهد از ديگرى قرض كند و شخصى به قرض دهنده بگويد كه من ضامن قرض هستم بعيد نيست در صورتى كه قرض گيرنده اداء نكند طلبكار بتواند از ضامن مطالبه كند . مسأله 2314 در صورتى انسان مىتواند ضامن شود كه طلبكار و بدهكار و جنس بدهى همه متميّز باشد ، يعنى مبهم يا مردّد نباشد ( 1 ) پس اگر دو نفر از كسى طلبكار باشند و انسان بگويد من ضامن هستم كه طلب يكى از شماها را بدهم ، چون معين نكرده كه طلب كدام را بدهد ، ضامن شدن او باطل است . و نيز اگر كسى از دو نفر طلبكار باشد و انسان بگويد من ضامن هستم كه بدهى يكى از آن دو نفر را به تو بدهم ، چون معين نكرده كه بدهى كدام را مىدهد ، ضامن شدن او باطل مىباشد و همچنين اگر كسى از ديگرى مثلًا ده من گندم و ده تومان پول طلبكار باشد و انسان بگويد من ضامن يكى از ) *